Door Mr. Dirk van der Veer, Voorzitter Wijkoverleg Statenkwartier

Op dinsdag 7 februari heeft het bestuur van het Wijkoverleg een brief geschreven aan de Raadscommissie Stedelijke Ontwikkeling, Wonen en Binnenstad van de Haagse Gemeenteraad. Wij drukken deze brief integraal af in de Statenkoerier. Als bijlage werd verstuurd een Visie op de ontwikkelingen. Deze Visie is ook te downloaden:

Download:
Visie op de ontwikkeling WFCC-gebied (~1.4MB Adobe PDF)

 

Geachte Commissie,

De Stichting Wijkoverleg Statenkwartier (het wijkoverleg) behartigt de belangen van de Haagse wijk "Het Statenkwartier" en zijn bewoners. Zij ziet toe op de ontwikkelingen op velerlei gebied en overlegt – waar mogelijk en nodig – met diverse instanties, waaronder uiteraard het Gemeentebestuur over allerlei zaken waaronder ook bouwplannen in de wijk.

Vanwege de plannen en ontwikkelingen in het WFCC gebied richt het wijkoverleg zich tot uw commissie met het dringende verzoek om spoedig over dit gebied een debat te willen voeren. Doel daarvan zou moeten zijn dat de huidige plannen zoals die door het College van Burgemeester en Wethouders samen met de planontwikkelaars worden uitgewerkt op zeer korte termijn worden bijgestuurd.

Aan (de voorbereiding van) uw debat hierover wil het wijkoverleg graag bijdragen. Via deze brief legt het wijkoverleg haar mening alvast kort en puntsgewijs aan u voor. Daarnaast vindt u per bijlage de visie van het wijkoverleg inclusief een aangepast plan, ontwikkeld door stedenbouwkundige mw. Ir E. Brandes.
Hoofdzaak in dat plan is om het Europol gebouw te situeren langs de Johan de Wittlaan.
Het wijkoverleg verzoekt u dringend om dit plan te behandelen als een serieus en volwaardig alternatief in de discussies over de verdere ontwikkelingen in het WFCC gebied. (Dit plan is bij het College en verschillenden onder u al bekend.)

Om drie redenen vindt het wijkoverleg de situering van het Europol gebouw langs de Eisenhowerlaan onjuist en dus af te wijzen.
Deze redenen zijn:

• De veiligheidsbeleving in de wijk,
• De ruimtelijke inpassing van het Europol gebouw,
• De oplossingen voor verkeer en parkeren,

alle in hun onderling sterke samenhang.
Hieronder volgt puntsgewijs een toelichting hierop.

De veiligheidsbeleving in de wijk
De veiligheidsbeleving in de wijk is veruit de belangrijkste reden waarom veel wijkbewoners van het Statenkwartier het Europol gebouw verplaatst willen zien naar de kant van de Johan de Wittlaan of buiten het gebied.

Het is totaal geen denkbeeldig idee dat er tegen de gebouwen van het Joegoslavië Tribunaal, Europol en OPCW aanslagen beraamd zullen worden. Voorbeeld daarvan is de verdenking van het beramen van een aanslag door de Hofstadgroep tegen het gebouw van de AIVD. Dat kan een enorme impact hebben op de beveiliging voor de omgeving. Zie bijvoorbeeld de situatie rond de Amerikaanse ambassade.

Voor de individuele gebouwen zullen er veiligheidsplannen zijn. Het wijkoverleg kent echter nog steeds geen weloverwogen, integraal veiligheidsplan dat rekening houdt met de ernst van deze reële dreiging voor de aanwonende burgers. In geval van een bommelding of een echte aanslag is er zeker niet voldoende ruimtecapaciteit aan de Eisenhowerlaan om een evacuatie van zowel honderden personeelsleden als van omwonenden te realiseren. Ook zal de dan benodigde hulpverlening volledig spaak lopen op deze smalle laan, die nu al verstopt raakt achter één stoppende bus of auto.

Vluchtenden, hulpdiensten en wijkbewoners zullen elkaar dan voor de voeten lopen.
Dit alles in tegenstelling tot de stringente veiligheidseisen voor Europol zelf.
Mede hierom wensen de wijkbewoners Europol niet op deze locatie, maar op een voor hen veiliger plek aan de Johan de Wittlaan, waarlangs wèl geëvacueerd kan worden - dan wel helemaal buiten hun wijk. Het wijkoverleg wil graag met Burgemeester en betrokken Wethouder(s) overleg voeren over de talrijke veiligheidsaspecten rond dit gebied.

Het wijkoverleg wenst dat er in samenspraak een integraal veiligheidsplan tot stand komt aan de hand van een Veiligheids Effect Rapportage (VER), waarin alle betrokken instanties participeren, inclusief hotels, congrescentrum en musea.

De ruimtelijke inpassing van het Europol gebouw
Door de ruimtelijke inpassing van het Europol gebouw langs de Eisenhowerlaan wordt opnieuw een massaal volume neergezet dat het beschermde stadsgezicht van het Statenkwartier ernstig en volkomen onnodig aantast.
De discussie daarover moet nu worden gevoerd, rekening houdend met de geschiedenis.
Het begin van de ontwikkelingen op het WFCC gebied (voorheen Congresgebouw gebied) vond plaats na de kaalslag die hier tijdens de 2e Wereldoorlog heeft plaatsgevonden. Het gebied maakte oorspronkelijk deel uit van de woonbebouwing van het Statenkwartier, grenzend aan de wijk Zorgvliet.

Sedert de 2e wereldoorlog heeft voor dit deel van het Statenkwartier geen ordentelijk bestemmingsplan gegolden. Ook nu is er nog steeds slechts sprake van een voorontwerp bestemmingsplan zonder enige rechtskracht. Het geldt als beleidskader voor het College bij de beoogde planontwikkelingen. De uitwerking daarvan tot bestemmingsplan heeft tot op heden zoveel vertraging opgelopen, dat een formele discussie daarover nog steeds niet kan plaatsvinden.
Zowel de relatie met het beschermde stadsgezicht van het Statenkwartier als die met de onlangs uitgekomen "Structuurvisie Den Haag 2020" is nog lang niet helder. Het wijkoverleg stelt echter dat die relaties absoluut in de discussie moeten worden betrokken.

Het gerealiseerde KPMG gebouw ter plaatse bruuskeert ernstig het aanzien van de wijk door hoogte, architectuur en het feit dat het veel te dicht op de Eisenhowerlaan staat, waardoor de fietsstrook zelfs moest worden versmald. Fietsen langs deze laan is een levensgevaarlijke bezigheid, ongelukken zijn al voorgekomen. Kortom: dat (KPMG-)gebouw past daar al niet.

Het nu naast KPMG geplande gebouw voor Europol keert zich nog veel agressiever naar de wijk en past dus des te minder op de nu voorgestelde locatie.
Het gebouw wordt deels zo hoog als KPMG, maar deels ook bijna 2x zo hoog: tot 50 meter! (met nog een vrijstelling aan het College, om 10% hoogte toe te staan)
Zo’n abrupte verhoging van de bebouwing past absoluut niet bij de omringende bebouwing van ongeveer een eeuw geleden die gemiddeld 10 tot 12 meter hoog is.
Een goedkeuring door een weldenkende Welstandscommissie is in de ogen van het wijkoverleg ondenkbaar.

Het geplande Europol gebouw is ontworpen met zeer grote blinde gevelvlakken naar de wijk. Het feit dat dit is ingegeven uit veiligheidsoverwegingen doet aan het agressieve karakter niet af. Dat karakter wordt zelfs nog versterkt doordat Europol uit veiligheidsoverwegingen voor de entrees ook nog denkt aan zware hekwerken op straatniveau, evenmin passend bij de wijk.
Daarbij is het gebouw met zijn gesloten kopgevel wanden precies op de kop van de Mauritslaan gepland, waarmee de massaliteit van de gevelwanden naar de wijk toe nog verder wordt versterkt en het beoogde open Forumgebied daarachter juist van het Statenkwartier wordt afgesloten.
De gebouwen voor KPMG en Europol staan zo dicht op elkaar gepland, dat er sprake zal zijn van een hinderlijk schaduweffect op de omgeving.

Met klem stelt het wijkoverleg, dat – na de eerdere ruimtelijke blunder van het KPMG gebouw – in de voorliggende ideeën opnieuw een bovenmatige ‘hoogteslag’ wordt gemaakt op de verkeerde plek in het gebied. Deze hoogbouw past absoluut niet op deze plek in de wijk, sterker nog: ze zet er zich zeer agressief tegen af. Het Europol gebouw moet teveel vierkante meters op een te kleine locatie herbergen en dat gaat zonder twijfel ten koste van de monumentale belevingswaarde van de wijk. Het gebouw moet dus op een andere plek worden gesitueerd.

De oplossingen verkeer en parkeren
Reeds in de huidige situatie is de Eisenhowerlaan als belangrijke in- en uitvalsroute voor de wijk absoluut ongeschikt om goed te kunnen functioneren. Het profiel van de twee rijbanen, gescheiden door een tramtracé is nu al veel te krap om ook fietsers veilig te kunnen accommoderen. Zoals al gesteld zijn de gesuggereerde fietsstroken veel te smal, zelfs voor een enkele fietser. Ouders met kinderen komen regelmatig in de knel en er zijn ongelukken door gebeurd.
Daarnaast zijn er vaak opstoppingen door bevoorradend verkeer en het inrijdende verkeer van de aanliggende parkeergarages.

Een nieuwe kantoorontwikkeling op de schaal van Europol zal de situatie verder doen verslechteren. Dat dient te worden voorkomen.
De situatie vraagt erom, de Eisenhowerlaan bij de planontwikkeling ook fundamenteel aan te pakken en her in te richten met veilige voorzieningen voor het langzame verkeer, zodat levensgevaarlijke situaties niet meer voorkomen. Dit biedt dan ook kans op meer ruimte voor hulpvoertuigen en vluchtverkeer in crisis situaties. De veiligheid in de buurt kan dan beter worden gegarandeerd.

Ook over de (voetganger/fiets)verbindingen van het Statenkwartier met Zorgvliet en over de visies zoals verwoord in de Structuurvisie Den Haag 2020 zal opnieuw moeten worden nagedacht. Dit mede in het kader van de plannen voor de Noordwestelijke Hoofdroute over de Johan de Wittlaan/President Kennedylaan, langs de andere kant van het WFCC gebied.

Naast de verkeersproblematiek is er ook nog de problematiek van de grote parkeerdruk in het Statenkwartier, juist langs het WFCC gebied. De gegronde vrees bestaat dat in de huidige plannen onvoldoende parkeerplaatsen zijn opgenomen. Het wijkoverleg bepleit uitbreiding van de te bouwen parkeergarage met enkele honderden plaatsen en gaat graag in debat hierover aan de hand van een actuele parkeerbalans.

Een stedenbouwkundig alternatief
Als inbreng voor de discussie over de verdere ontwikkelingen in het WFCC gebied biedt het wijkoverleg in een bijlage hierbij het hierboven reeds vermelde stedenbouwkundig alternatief aan, ontwikkeld en aangedragen door stedenbouwkundige mevrouw ir. E. Brandes. Het is ingebed in de visie van het wijkoverleg.

Het wijkoverleg steunt dit plan en ziet het als een zeer belangrijke en serieuze bijdrage in een open discussie over verantwoorde alternatieven, in de wijk ontstaan en zichtbaar gemaakt. Die discussie lijkt het minste wat ons en de Gemeente te doen staat.

Ten slotte
Er heeft in het verleden informatief en informeel overleg plaats gehad, maar het wijkoverleg heeft niet de indruk gekregen dat door de plannenmakers werkelijk geluisterd is naar haar bezwaren en suggesties.

Het wijkoverleg is om bovengenoemde redenen tegen het voorliggende ontwikkelingsplan, voornamelijk vanwege de situering van het nieuwe Europol gebouw hierin. Daartegenover ondersteunt het wijkoverleg een goed alternatief, dat u hierbij aangeboden wordt.

Het wijkoverleg vertrouwt erop dat u de weg tot een zinvolle dialoog tussen alle betrokken partijen weet te openen en dat u het college ons alternatieve plan volledig en serieus in overweging laat nemen.
Het wijkoverleg verneemt graag wanneer het debat in uw raadscommissie zal plaatshebben en wat de daarbij geldende procedures zijn die tot een Raadsadvies kunnen leiden. Graag levert het wijkoverleg ook haar constructieve inbreng in dat debat. Een uitnodiging daartoe wordt gaarne aanvaard.

Met vriendelijke groet,
Stichting Wijkoverleg Statenkwartier

Mr. Dirk van der Veer
Voorzitter